Susan MeierZon, zee en strand: als mensen aan Malta denken, komt dat vakantiegevoel meteen naar boven. Toch heeft dit kleine eiland in de Middellandse Zee veel meer te bieden dan alleen schilderachtige kusten en 300 dagen zon per jaar. Van eeuwenoude tradities en taalkundige bijzonderheden tot unieke sociale dynamieken – Malta zit vol verhalen die je blik op het land verruimen. Daarom zetten we ze voor je op een rij: 40 dingen die je waarschijnlijk nog niet wist over Malta en die voor de gemiddelde toerist vaak verborgen blijven.
1. Iedereen kent elkaar (bijna)
Malta is relatief klein, wat al snel de indruk wekt dat alle bewoners elkaar kennen. Hoewel het niet letterlijk zo is dat iedereen iedereen kent, is de kans extreem groot dat je gemeenschappelijke vrienden of familieleden hebt. De hechte gemeenschap en de overzichtelijke schaal van het eiland versterken dit 'ons-kent-ons' gevoel.
2. Een klein eiland met heel veel mensen
Met meer dan 520.000 inwoners is Malta een van de dichtstbevolkte landen ter wereld. Ondanks de beperkte oppervlakte biedt het eiland een hoge levenskwaliteit en een enorme culturele diversiteit, wat je terugziet in de levendige sociale activiteiten en de drukte in de steden.
3. Een magneet voor expats
Malta is niet alleen het thuis van de Maltezen. Een grote gemeenschap van expats van over de hele wereld woont en werkt op het eiland. Zij brengen nieuwe ideeën, tradities en smaken met zich mee, waardoor Malta een ware smeltkroes van culturen is geworden. Deze internationale sfeer proef je vooral in plaatsen als St. Julian’s en Sliema.
4. Voetbal: Italië of Engeland?
Voetbalfans op Malta zijn doorgaans fanatiek aanhanger van ofwel het Italiaanse, ofwel het Engelse nationale elftal. Tijdens grote toernooien zoals het WK of EK is het eiland letterlijk in twee kampen verdeeld: de Engeland-fans verzamelen zich vaak in Bugibba, terwijl de Italië-supporters de straten van St. Julian’s overnemen om de wedstrijden te kijken.
5. Waterflessen tegen hondenplas
Loop je door een Maltese straat, dan zie je vaak plastic waterflessen tegen de gevels staan. Dit is geen verfrissing voor voorbijgangers, maar een creatieve maatregel tegen honden. Veel huizen zijn gebouwd van poreus kalksteen, dat wordt aangetast door hondenurine. De theorie is dat de schittering van de zon in het water honden afschrikt. Of het echt werkt is de vraag, maar locals zweren erbij en het is niet meer weg te denken uit het straatbeeld.
6. Maltees: Semitisch met Latijnse letters
Het Maltees is uniek: het is de enige Semitische taal die in het Latijnse alfabet wordt geschreven. Waar Arabisch en Hebreeuws hun eigen schrifttekens hebben, gebruikt het Maltees dezelfde letters als het Nederlands of Engels. Een mooi voorbeeld is het woord "tajjeb" (goed), dat duidelijk Semitische wortels heeft maar er voor ons leesbaar uitziet.
7. Meer dan 300.000 auto's
Op een bevolking van ruim een half miljoen mensen zijn er meer dan 300.000 geregistreerde auto's. Bijna elk gezin heeft meerdere voertuigen en het is traditie dat jongeren voor hun 18e verjaardag een auto krijgen. Omdat het openbaar vervoer (voornamelijk bussen) niet altijd even betrouwbaar is, pakken veel Maltezen liever de auto. Dit zorgt regelmatig voor flinke files en parkeerproblemen, al probeert de overheid dit nu aan te pakken met nieuwe initiatieven.
8. De vlag: Moed en eer
De Maltese vlag bestaat uit twee verticale banen in wit en rood, met in de linkerbovenhoek het George Cross. Dit kruis werd in 1942 door de Britse koning George VI aan het hele eiland toegekend als erkenning voor de buitengewone moed van de bevolking tijdens de Tweede Wereldoorlog.
9. De betekenis van het Maltezer Kruis
Het beroemde Maltezer Kruis heeft acht punten. Deze symboliseren de acht verplichtingen van de ridders, waaronder geloof, vergeving en dapperheid. Oorspronkelijk verwezen de punten naar de acht "Langues" (tongen of afdelingen) van de Johannieter Orde.
10. Onderdeel van het Romeinse Rijk
In 218 v.Chr. namen de Romeinen Malta over. Het eiland bloeide op met tempels, muren en mozaïeken. Latijn werd de voertaal en Malta bleef Romeins tot in de 6e eeuw.
11. Arabische invloeden
De Arabische invasie in 870 n.Chr. heeft diepe sporen achtergelaten in de taal, landbouw en keuken van Malta. Veel plaatsnamen (zoals Mdina en Rabat) stammen uit deze tijd.
12. Ouder dan de piramides
Malta herbergt megalithische tempels die gebouwd zijn tussen 3600 en 2500 v.Chr. Daarmee zijn deze bouwwerken ouder dan de Egyptische piramides en Stonehenge. Een absolute must-see voor geschiedenisliefhebbers.
13. De Luzzu: Ogen die je beschermen
De "Luzzu" is het traditionele Maltese vissersbootje, herkenbaar aan de felle kleuren. Op de boeg zijn vaak de ogen van Osiris geschilderd – een oud gebruik dat vissers geluk moet brengen en hen moet beschermen op zee.
14. Carnaval is heilig
Elk jaar in februari verandert Malta in één groot feest. Vooral in Valletta vind je praalwagens en dansende menigtes. Wil je iets compleet anders en absurds? Ga dan naar het carnaval in Nadur op Gozo, waar de regels net even anders zijn.
15. Eurovision: Een nationale obsessie
Het Eurovisie Songfestival is op Malta geen grapje. Van kleinkinderen tot grootouders: iedereen kijkt. Het is een evenement dat de hele natie samenbrengt (en waar iedereen een mening over heeft).
16. Huisnamen in plaats van nummers
Hoewel huizen officieel nummers hebben, gebruiken veel Maltezen liever een naam voor hun woning. Vaak verwijzen deze namen naar religie of naar emigratieverledens, zoals "Sydney" of "Melbourne". Dit kan voor postbodes (en Google Maps) nogal eens verwarrend zijn.
17. Kinnie: Love it or hate it
Malta heeft zijn eigen frisdrank: Kinnie. Gemaakt van bittere sinaasappels en kruiden, werd het ooit bedacht als tegenhanger van cola. De smaak is even wennen (denk aan een alcoholvrije Campari-soda), maar het is de nationale trots en heerlijk in de mix.
18. Thuis wonen tot het huwelijk
Het is in Malta heel normaal om bij je ouders te blijven wonen tot je trouwt. Door de kleine afstanden is op kamers gaan voor studie vaak niet nodig, en de hoge huizenprijzen maken het financieel aantrekkelijk om lekker thuis te blijven, ook al lever je wat privacy in.
19. Which Beach?
Maltezen checken voor ze naar zee gaan vaak de site whichbeach.com.mt. Deze tool vertelt je precies waar de wind vandaan komt, of er kwallen zijn en hoe druk het is. Essentieel voor een geslaagde stranddag.
20. Boċċi: De nationale sport
Boċċi is de Maltese variant van Jeu de Boules. Het wordt fanatiek gespeeld in lokale clubs en op straat. Zelfs tijdens de pandemie bleef dit een belangrijk onderdeel van het sociale leven (op veilige afstand).
21. 359 Kerken
Malta is diep katholiek en dat zie je: er zijn 359 kerken op de eilanden. Dat is bijna één kerk voor elke dag van het jaar. Ze vormen vaak het letterlijke en figuurlijke middelpunt van het dorp.
22. De broodwagen komt zo
In veel dorpen rijden nog steeds traditionele bestelwagens rond die luid toeterend hun waar aanbieden: vers brood, gasflessen, bigilla (bonenpasta) of donuts. Je hoort ze van mijlenver aankomen.
23. Veiligheid voorop
Malta kent een zeer lage criminaliteit. Je kunt je hier, ongeacht tijdstip of locatie, over het algemeen heel veilig voelen op straat.
24. Drietalig opgevoed
De meeste Maltezen spreken vloeiend drie talen: Maltees, Engels en Italiaans. Dat laatste komt vaak doordat men vroeger veel naar Italiaanse tv keek. Engels is naast het Maltees een officiële landstaal.
25. Maltezen zijn... aanwezig
Net als in andere Zuid-Europese landen, kunnen Maltezen behoorlijk luidruchtig zijn. Een gesprek over straat voeren met iemand drie verdiepingen hoger is de normaalste zaak van de wereld. Woon je op de begane grond? Reken dan op een vroege wekker door voorbijgangers.
26. Het feestseizoen (Festa)
In de zomermaanden zijn er zo'n 75 lokale dorpsfeesten (festa's) ter ere van de beschermheilige. Dit betekent: vuurwerk, processies, muziek en heel veel eten. Een unieke ervaring die je niet mag missen.
27. Vrijwillig Brits
Malta werd niet met geweld een Britse kolonie. De Maltezen vroegen de Britten zelf om bescherming tegen de Fransen. Deze keuze heeft de cultuur en het bestuurssysteem blijvend gevormd.
28. Reuzen op Gozo
De Ġgantija-tempels op Gozo danken hun naam aan het woord voor 'reus'. Volgens de legende werden deze enorme stenen structuren gebouwd door een ras van reuzen.
29. Meer Maltezen in Australië?
Er wordt vaak gezegd dat er meer Maltezen in Australië wonen dan op Malta zelf. Hoewel dat net niet klopt (er zijn zo'n 200.000 mensen van Maltese afkomst in Australië), is de band tussen beide landen enorm sterk.
30. Kraanwater is veilig
Je kunt het kraanwater in Malta gewoon drinken. Het is veilig, maar omdat het vaak ontzilt zeewater is, vinden veel mensen de smaak wat zoutig of chloorachtig. Flessenwater is daarom populair, maar niet strikt noodzakelijk.
31. Winkeltijden en siësta
In toeristische gebieden zijn winkels de hele dag open, maar in de dorpen houden veel winkeliers nog vast aan de siësta. Tussen 13:00 en 16:00 uur is daar alles dicht. Zondag is vaak rustdag, behalve in de grote shopping malls.
32. Links rijden
Een erfenis van de Britten: in Malta rijden we links. Dat is voor veel Europeanen even wennen, zeker in combinatie met het soms chaotische verkeer en de smalle wegen.
33. Gastvrijheid
De Maltezen staan bekend om hun vriendelijkheid. Ben je de weg kwijt? Grote kans dat iemand niet alleen de weg wijst, maar ook nog een stukje meeloopt.
34. De veerboot naar Gozo
De verbinding tussen Malta en zustereiland Gozo verloopt via de ferry. De tocht duurt ongeveer 20 minuten en biedt een prachtig uitzicht op Comino. Er zijn plannen voor een tunnel, maar voorlopig blijft de boot de levensader.
35. Hollywood in de Middellandse Zee
Malta is een geliefde filmlocatie. Van Gladiator en Troy tot Game of Thrones en Jurassic World: de kans is groot dat je over een filmset struikelt of een bekende locatie herkent.
36. Politiek is topsport
De politiek wordt gedomineerd door twee partijen: Labour (PL) en de Nationalisten (PN). De loyaliteit aan een partij gaat diep, vaak van generatie op generatie, en verkiezingen worden beleefd met de passie van een voetbalfinale.
37. Voorjaarsjacht
Malta heeft een uitzonderingspositie in de EU wat betreft de jacht op trekvogels in het voorjaar. Dit is een zeer controversieel onderwerp dat de bevolking (en natuurbeschermers) regelmatig verdeelt.
38. UNESCO Werelderfgoed
Ondanks het kleine formaat heeft Malta drie inschrijvingen op de Werelderfgoedlijst: de stad Valletta, de megalithische tempels en het Hypogeum. En er staan er nog meer op de nominatielijst.
39. Veel vrije dagen
Met 14 officiële feestdagen heeft Malta een van de hoogste aantallen vrije dagen in Europa. Een mooie weerspiegeling van de katholieke tradities en het belang van vrije tijd.
40. Ooit vast aan Europa
Zo'n 17.000 jaar geleden was Malta geen eiland, maar verbonden met Sicilië en het Italiaanse vasteland via een landbrug. Door de stijgende zeespiegel werd Malta uiteindelijk het eiland dat we nu kennen.
Conclusie De mix van geschiedenis, cultuur en het dagelijkse eilandleven maakt Malta tot een fascinerende plek. Of je nu komt voor de historie, de zakelijke mogelijkheden of gewoon het goede leven: er valt altijd iets nieuws te ontdekken.
