Taken en verantwoordelijkheden van een bestuurder bij een Malta Limited

Wie heeft de leiding?

Het is een bekend gegeven dat aandeelhouders een bedrijf oprichten en bezitten, maar dat betekent niet automatisch dat zij ook aan het roer staan. Integendeel: de dagelijkse leiding en het beheer liggen in handen van de bestuurders (directors). Elke functionaris heeft hierbij zijn eigen rol, verantwoordelijkheden en bevoegdheden.

De eerste bestuurders van een vennootschap worden benoemd door de ondertekenaars van de oprichtingsakte (het Memorandum of Association). Latere bestuurders worden benoemd volgens de regels in de statuten (Articles of Association). Als de statuten hierover zwijgen, gebeurt dit via een gewoon besluit van de aandeelhouders tijdens een Algemene Vergadering. Hoewel we meestal aan personen denken bij het woord 'directeur', biedt de Maltese Companies Act ook de mogelijkheid om een rechtspersoon als bestuurder aan te stellen (een zogeheten corporate director).

Wie mag bestuurder worden?

U vraagt zich wellicht af: zijn er specifieke eisen om bestuurder te worden? Wettelijk gezien zijn er voor een standaard Malta Limited weinig formele drempels. Dit ligt anders bij beursgenoteerde bedrijven; daar moet een bestuurder aantoonbare ervaring en kwalificaties hebben die relevant zijn voor de sector.

De Companies Act geeft geen strikte definitie van het woord 'bestuurder', maar Artikel 136A omschrijft wel duidelijk wat de algemene plichten zijn. De wet geeft overigens geen uitputtende lijst van taken. Dit betekent impliciet dat de statuten, de oprichtingsakte of andere specifieke wetgeving extra taken aan bestuurders kunnen toewijzen.

Bevoegdheden en risico's

Bestuurders hebben vaak een ruime discretionaire bevoegdheid. Dat is ook nodig: om een bedrijf efficiënt te leiden, moet er snel geschakeld kunnen worden zonder voor elk wissewasje de aandeelhouders bijeen te roepen. De keerzijde is dat zulke ruime bevoegdheden risico's op machtsmisbruik met zich meebrengen.

Naast het dagelijks bestuur kunnen directors ook een CEO aanstellen of specifieke comités vormen (bestaande uit een of meer bestuurders) om bepaalde zaken of transacties te beheren.

Kernverantwoordelijkheden op een rij

Laten we de belangrijkste plichten van een bestuurder concreet maken:

• Handelen te goeder trouw: Dit is de allerbelangrijkste regel. Een bestuurder moet altijd handelen in het belang van de vennootschap. Let op: de loyaliteit ligt bij het bedrijf, niet bij de aandeelhouders die hem of haar hebben benoemd. Persoonlijke belangen mogen nooit de overhand krijgen. De enige uitzondering is bij insolventie; dan verschuift de zorgplicht richting de schuldeisers.
• Algemeen toezicht en beheer: Bestuurders zijn verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van de onderneming. De Companies Act geeft hen de bevoegdheid om alle zaken te regelen, tenzij de wet of de statuten expliciet vereisen dat de aandeelhouders hierover beslissen.
• Geen belangenverstrengeling: Een bestuurder mag geen winst maken uit zijn positie ten koste van het bedrijf en moet elke schijn van belangenconflict vermijden.
• Aansprakelijkheid: Bestuurders zijn verantwoordelijk voor hun eigen handelen (of nalaten) én dat van hun gedelegeerden. Bij wanprestaties of plichtsverzuim zijn zij hoofdelijk aansprakelijk.
• Zorgvuldigheid en competentie: Van een bestuurder wordt verwacht dat hij zijn taken uitvoert met een zekere mate van zorgvuldigheid en vakbekwaamheid.

Daarnaast zijn er praktische, administratieve taken:

• Het bijeenroepen van bestuursvergaderingen en aandeelhoudersvergaderingen.
• Het indienen van de Annual Return en andere verplichte documenten bij het handelsregister.
• Het voeren van een correcte boekhouding.

Fraudulent vs. Wrongful Trading

We weten nu dat bestuurders aansprakelijk kunnen zijn. Maar waar ligt de grens tussen een fout en een misdrijf? De Maltese wet maakt onderscheid tussen twee begrippen:

1. Wrongful Trading (Onbehoorlijk bestuur): Dit ontstaat vaak door nalatigheid, onervarenheid of gebrek aan vaardigheden. Er is geen kwade opzet, maar er worden wel onverantwoorde risico's genomen.
2. Fraudulent Trading (Bedrieglijk handelen): Hier is sprake van opzet. De bestuurder handelt met de intentie om schuldeisers te benadelen of te bedriegen.

Een klassiek voorbeeld in de Maltese rechtspraak is de Price Club-zaak. Dit was de eerste keer dat de Maltese rechtbanken de bepalingen rondom wrongful trading toepasten. De bestuurders probeerden zich te verschuilen achter hun gebrek aan ervaring, maar de rechter ging hier niet in mee en stelde hen persoonlijk aansprakelijk.

Conclusie

Hoewel het lijkt alsof bestuurders de touwtjes volledig in handen hebben, is hun macht niet onbegrensd. Ze opereren binnen een strikt wettelijk kader. Of hun bevoegdheden nu voortkomen uit de Companies Act, de statuten of andere regelgeving: een bestuurder moet altijd binnen de lijntjes kleuren en het belang van de vennootschap vooropstellen.